IMOZ Blog: “een hippie met een versleten koppie” – over zien wie iemand echt is.
Hoe ga jij in het team om met persoonlijke verhalen en verborgenheden van cliënten? Durf je te luisteren zonder oordeel, en samen op zoek te gaan naar achterliggende ervaringen?
Praat er eens over in je team: welke kleine acties kunnen jullie inzetten om cliënten zich echt gezien en begrepen te laten voelen?
Een mensgerichte blik kan soms het grootste verschil maken.
“Een hippie met een kapot koppie.” Zo noem Christien zichzelf. Ze woont sinds een paar weken in woongroep De Passiebloem en lijkt haar draai te vinden. Met haar vriendelijke lach en open houding zoekt ze verbinding: ze maakt graag een praatje, helpt met tafeldekken en verzorgt de planten. Toch valt het op dat de andere bewoners wat afstand houden.
Christien springt eruit. Haar kleurrijke, zelfgebreide truien en sandalen brengen de sfeer van de jaren zeventig terug. Zelf zegt ze met een glimlach: “Ik ben een oude hippie, een hippie met een versleten koppie” Maar ze merkt dat ze soms niet helemaal in de groep valt.
Onbegrepen emoties. Op zomaar een middag klinkt in de huiskamer ‘Nederland Zingt’ . Sommige bewoners genieten zichtbaar van de psalmen. Voor Christien is dit confronterend. Als de eerste klanken in de woonkamer klinken, staat ze op, loopt de kamer uit, en wordt onrustig. Op haar kamer zoekt ze afleiding, haalt kleding uit de kast en stopt het weer terug. Uiteindelijk ligt ze zacht huilend op bed.
Zorgmedewerker Marijke zoekt Christien op, maar ze kan haar verdriet niet onder woorden brengen. Het team vraagt zich af waar dit gedrag vandaan komt. Zijn er teveel prikkels? Een gebrek aan aansluiting? Of heeft Christien gewoon een andere muzieksmaak? Ze spreken af dat één van hen het gesprek met Christien probeert aan te gaan op een geschikt moment. Een moment waarbij er een positief contact is en niet tijdens een situatie waarin ze verdriet laat zien.
Luisteren en ontdekken. Een paar dagen later valt alles op zijn plek. Na samen de afwas te hebben gedaan, rusten Christien en Marijke even uit op de bank. In alle rust vertelt Christien dat ze het fijn vindt op De Passiebloem, en dat ze graag helpt met het huishouden. Als Marijke vraagt of er ook momenten zijn dat ze het niet zo fijn vindt antwoord Christien zacht. “Ja, als ik er niet bij mag horen, dan voel ik me weer zo alleen”. Ze vertelt over haar scheiding in 1985, hoe de mensen van de kerk daarna boos waren en haar niet meer begroetten. Ze vertelt “Ik ben zo teleurgesteld in de kerk en dat maakt mij verdrietig”.
Bij Marijke valt het kwartje: de psalmen van ‘Nederland Zingt’ raakt een oud verdriet aan. Het gevoel van buitensluiting keert terug, en dat maakt Christien onrustig en geeft aan een gevoel van uitgesloten worden.
Samen zoeken naar verbinding. Vanaf dat moment zorgen de zorgmedewerkers voor een kleine verandering. Op momenten dat in de huiskamer religieuze muziek klinkt, betrekken ze Christien actief bij vertrouwde activiteiten zoals was ophangen of tafel dekken. Zo voelt Christien zich betrokken en gewaardeerd. Christien hoort er weer bij.
De sfeer verandert – soms zijn het juist kleine gebaren die het verschil maken.